Logo
KASTRACJA I STERYLIZACJA

Regulacja liczebności populacji zwierząt domowych jest naszą ludzką powinnością. Nie możemy dopuszczać, by do już przepełnionych schronisk trafiały nowe, niechciane psiaki i kociaki. Poza wszystkim, obowiązkiem każdego właściciela jest dbanie o zdrowie swojego zwierzaka. Kastracja/sterylizacja jest elementem profilaktyki, jak i terapii wielu niebezpiecznych chorób.

Kastracja to przeprowadzenie orchiektomii, czyli pozbawienie samca jąder. Sterylizacja to przeprowadzenie owariohisterektomii, czyli pozbawienie samicy jajników, rogów i trzonu macicy. Oba zabiegi wykonuje się w znieczuleniu ogólnym. Istnieje wiele metod chirurgicznych, prowadzących do osiągnięcia nadrzędnego celu: ograniczenia zdolności reprodukcyjnych zwierząt. Zabieg ten przynosi też inne korzyści.

Sterylizacja suczki lub kotki rozwiązuje raz na zawsze wszystkie kłopotliwe sytuacje i zachowania związane z rują. Koniec brudzenia, ucieczek, skomlenia, mruczenia, domagania się pieszczot wszędzie i od każdego. Zabieg ten to jedyna stuprocentowa metoda antykoncepcji, dodatkowo jedyna tak prosta. Nie trzeba już myśleć o zastrzykach, prowizorycznych podpasko-majtkach lub chodzeniu na spacery z kijem do odganiania adoratorów. Umawiamy się raz na zabieg, zapewniamy zwierzakowi odpowiednią opiekę okołooperacyjną (zgodnie z zaleceniami lekarza weterynarii) i po kłopocie. Paradoksalnie nie jest to także zabieg drogi. Oczywiście wydatek na raz kilkuset złotych może wydawać się nieopłacalny. Jednak myśląc długoterminowo szybko doliczymy się jaka to promocja. Oprócz eliminacji rui zapobiegamy także m.in. nowotworom gruczołu mlekowego, torbielom jajnikowym, ropomaciczu, zapaleniu macicy. Sterylizację wykonuje się także, gdy guzy i inne schorzenia narządów rodnych już się rozwinęły. Przykładowo: zdiagnozowany guz gruczołu mlekowego wymaga usunięcia go oraz wykonania sterylizacji, celem zapobieżenia powstawaniu kolejnych zmian nowotworowych przy kolejnych sutkach. Niestety może się wtedy okazać, że w organizmie pojawiły się nieoperacyjne przerzuty – po co więc zwlekać? Sterylizacja wspomaga także kontrolowanie niektórych zaburzeń endokrynologicznych. Aby ustabilizować stan pacjenta zaleca się wykonanie zabiegu u zwierząt z cukrzycą lub padaczką.

Kastracja psa lub kocura oczywiście skutkuje bezpłodnością. U kastrowanych samców wyraźniej, niż to jest u samiczek, obserwujemy pooperacyjną zmianę zachowania. Włóczęgostwo naszych chłopaków zostaje ograniczone, a zachowania agresywne stają się łatwiejsze do wyeliminowania. Wiele panów staje się puchatymi, spokojnymi przytulańcami. Właściciele kastratów mogą cieszyć się z ograniczenia kłopotliwego znaczenia moczem wszystkiego co zwierzak uzna za swoje. Podobnie jak u samiczek, tak i u samców wczesne wykonanie zabiegu znacznie zmniejsza ryzyko powstania zmian nowotworowych struktur związanych z układem rozrodczym (np. raka prostaty). Oprócz tego kastrację wykonuje się, gdy takie zmiany już się rozwinęły oraz kiedy chcemy wyeliminować urazy, ropnie moszny czy przepuklinę pachwinowo-mosznową. Kastracja to także pomoc w terapii zaburzeń behawioralnych i padaczki. Wskazaniem do przeprowadzenia kastracji jest także wnętrostwo, czyli stan w którym jądra bądź tylko jedno jądro nie zstąpiło do worka mosznowego. Jeżeli zstąpienie nie nastąpiło do drugiego miesiąca życia, są małe szanse, że do tego dojdzie. Ponieważ tendencje do tej wady dziedziczy się, wnętra należy wykluczyć z rozrodu.

Na sterylizację i kastrację teoretycznie nigdy nie jest za późno. Najwięcej korzyści w kontekście profilaktyki nowotworów przynosi wczesne wykonanie zabiegu, czyli przed ukończeniem pierwszego roku życia. Jedynym ograniczeniem do przeprowadzenia zabiegu w późniejszym czasie jest zły stan zdrowia zwierzaka. Dobrze świadczy o lekarzu, jeżeli każdego starszego psa lub kota skieruje najpierw na badanie krwi. Wyniki pozwolą określić stan nerek i wątroby oraz naświetlą ogólny stan pupila. Dobrze też wykonać zdjęcie RTG klatki piersiowej dla ogólnej oceny serduszka. Jeżeli takie badania dodatkowe oraz podstawowe badanie kliniczne wykonane w gabinecie nie wykażą żadnych nieprawidłowości, można przystąpić do wykonania zabiegu. Nie należy jednak zapominać, że każda manipulacja w znieczuleniu ogólnym wiąże się z ryzykiem. Przed planowaną operacją musimy podpisać zgodę na wykonanie wszelkich niezbędnych zabiegów.

Na zabieg zawsze umawiamy się z wyprzedzeniem. Musimy pamiętać, że nie każdy dzień w naszej lecznicy jest „dniem operacyjnym”. Jak przed każdą operacją, tak i teraz pacjent musi być odpowiednio przygotowany. Na 12-18 godzin przed umówionym zabiegiem nie podajemy zwierzakowi jedzenia, a na 4-6 godzin także picia. Sam zabieg trwa od kilku minut u kocura, do kilkudziesięciu u dużej suki. Wprowadzenie z stan znieczulenia oraz późniejsze wybudzenie trwa różnie długo - w zależności od predyspozycji osobniczych oraz od użytego środka. Zwierzak otrzyma ochronnie w zastrzyku antybiotyk i lek przeciwbólowy. Po zabiegu należy pielęgnować okolicę szwów. U kotek i suk zalecane jest założenie specjalnych kubraczków. Oprócz tego, że zapobiegają zabrudzeniu rany, pomagają także w poskromieniu szczególnie ruchliwych dziewczyn. U samców ze względu na odmienną budowę anatomiczną preferowane są kołnierze, zapobiegające wygryzaniu szwów. Zdjęcie szwów następuje po 7-10 dniach od zabiegu.

Do nielicznych wad kastracji/sterylizacji należy pooperacyjna skłonność do otyłości, a u samic także do nietrzymania moczu. U kotów dodatkowo zwiększa się prawdopodobieństwo wystąpienia schorzeń dolnych dróg moczowych. Wszystkim tym kłopotom zapobiega odpowiednia dieta. Usuwając zwierzakowi gonady usunęliśmy także źródło hormonów, wpływających na metabolizm każdej komórki organizmu. Dlatego właśnie koniecznie musimy wspomóc pupila podając mu prawidłowo zbilansowaną dawkę pokarmową. Produkcja odpowiedniej karmy w zaciszu domowym może nastręczyć wielu kłopotów. Na przeciw wychodzą producenci diet weterynaryjnych oferujący szeroką gamę produktów przeznaczonych dla kastratów i samiczek po sterylizacji. Gotowe karmy są źródłem wszystkich niezbędnych składników. Odpowiedni poziom białka zapewnia utrzymanie masy mięśniowej oraz poprawia smakowitość karmy. Rozpuszczalne i nierozpuszczalne włókno gwarantuje uczucie sytości. Regulację ilości tkanki tłuszczowej zapewnia odpowiedni poziom i jakość tłuszczów oraz dodatek L-karnityny, mobilizującej rezerwy tłuszczowe organizmu. Karma sprzyja ponadto produkcji moczu, którego środowisko utrudnia powstawanie kamieni moczowych. Dostępne są karmy suche jak i mokre. Nowe linie karm pozwalają na dobór odpowiedniego pokarmu dla każdego zwierzaka, łączą bowiem zalety karmy dla kastratów/samiczek po sterylizacji oraz np. karmy zmniejszającej budowę kamienia nazębnego, wpływającej korzystnie na stan sierści czy ochronę i wzmocnienie stawów.



BIBLIOGRAFIA:


SPORZĄDZIŁA: lek. wet. Aleksandra Tucholska


POWRÓT



Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie, przetwarzanie, publikacja lub wykorzystanie jakiejkolwiek części strony,
tak w całości jak i we fragmentach, bez zgody ECMZ Przychodnia Weterynaryjna Magdalena Podlasz zabronione.